Odpady medyczne

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 października 2016 r. w sprawie wymagań i sposobów unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1819), wydane na podstawie art. 95 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987, z późn. zm.) określa dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania odpadów medycznych.

Zgodnie art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866) kierownicy podmiotów leczniczych są zobowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Działania, o których mowa, obejmują w szczególności opracowanie, wdrożenie i nadzór nad procedurami zapobiegającymi zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, w tym dekontaminacji skóry i błon śluzowych lub innych tkanek, wyrobów medycznych oraz powierzchni pomieszczeń i urządzeń.

Postępowanie z odpadami medycznymi w większości skontrolowanych podmiotów wykonujących działalność leczniczą było prawidłowe i zgodne z procedurami opracowanymi według rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowego postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. z 2010 r. nr 139 poz. 940). Pomimo iż z dniem 24 stycznia 2016 r. ww. rozporządzenie zostało uznane za uchylone, ze względu na dotychczasową praktykę sposób postępowania z odpadami medycznymi nadal opierał się na podstawie procedur opracowanych według nieobowiązującego już rozporządzenia.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami inspektorzy sanitarni wydawali zalecenia pokontrolne, bądź wszczynano postępowania administracyjne zakończone decyzją nakazującą usunięcie stwierdzonych uchybień, w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412, z późn. zm.).

Najczęściej występujące nieprawidłowości w podmiotach leczniczych:

  • procedury postępowania z odpadami medycznymi nie zawierają wszystkich etapów postępowania,
  • brak właściwej segregacji odpadów medycznych w miejscu ich powstawania,
  • gromadzenie odpadów medycznych o ostrych końcach i krawędziach w niewłaściwych pojemnikach lub przepełnione pojemniki,
  • brak właściwej wentylacji w pomieszczeniu magazynowania odpadów,
  • zły stan techniczny ścian i sufitów pomieszczeń magazynowania odpadów medycznych,
  • nieprzestrzeganie czasu przechowywania odpadów medycznych (powyżej 72 godz.),
  • brak odpowiedniej ilości zamykanych pojemników oraz brak umytych i zdezynfekowanych pojemników do gromadzenia odpadów medycznych,
  • magazynowanie odpadów medycznych w niewłaściwej temperaturze powyżej 18°C,
  • brak monitoringu temperatury w pomieszczeniu magazynowania odpadów medycznych,
  • brak wydzielonych pomieszczeń do mycia i dezynfekcji wózków do transportu wewnętrznego odpadów medycznych,
  • niewłaściwy transport wewnętrzny odpadów medycznych i niewłaściwe środki transportu wewnętrznego odpadów medycznych o otwartej przestrzeni ładunkowej, wykonane z materiału uniemożliwiającego jego mycie i dezynfekcję.

Najczęściej występujące nieprawidłowości w działalności leczniczej wykonywanej przez praktykę zawodową:

  • brak procedur, w tym procedur postępowania z odpadami medycznymi w domu pacjenta,
  • brak właściwej segregacji odpadów medycznych w miejscu ich powstawania,
  • brak prawidłowo opisanych i zabezpieczonych pojemników, worków na odpady medyczne,
  • niewłaściwe miejsce przechowywania odpadów medycznych poza przenośnym urządzeniem chłodniczym,
  • brak pomieszczenia do przechowywania odpadów medycznych,
  • brak dozowników: na mydło, płyn dezynfekcyjny, brak ręczników jednorazowego użycia w pomieszczeniu magazynowania odpadów medycznych,
  • brak uregulowanej gospodarki odpadami oraz niewłaściwe postępowanie z odpadami medycznymi, tj. brak zgłoszonej informacji o ilości wytworzonych odpadów medycznych, brak umowy na odbiór odpadów ze specjalistyczną firmą, brak kart przekazania odpadów medycznych do utylizacji.